สายอูคูเลเล่

สายอูคูเลเล่

สุ้มเสียงที่สดใสไพเราะของอูคูเลเล่นั้น เกิดขึ้นมาได้ด้วยปัจจัยหลายๆ อย่าง ไม่ว่าจะเป็นคุณภาพของไม้ที่เอามาทำอูคูเลเล่ ความชำนาญในการผลิตของช่าง ฝีไม้ลายมือของผู้เล่น และอีกอย่างที่จะไม่กล่าวถึงไม่ได้เลยก็คือ สายอูคูเลเล่ ที่ถือว่าเป็นต้นตอของการเกิดเสียงโดยตรง

อูคูเลเล่จัดได้ว่าเป็นเครื่องดนตรี ที่อยู่ในจำพวกเครื่องสายที่มีเฟรต เฉกเช่นเดียวกับกีตาร์ แบนโจ แมนโดลิน ฯลฯ ใช้การสั่นสะเทือนสายเป็นแหลงกำเนิดเสียง และควบคุมเสียงสูงเสียงต่ำด้วยความสั้นความยาวของสาย (และขนาดเส้นผ่าศูย์กลาง / ความหนาแน่นของวัสดุที่ใช้ทำสายด้วย)

สายอูคูเลเล่ทำจากอะไร

ย้อนกลับไปในสมัยเริ่มแรกที่มีอูคูเลเล่ สายที่ใช้ ยังเป็นสาย Gut อยู่​ กล่าวคือเป็นสายที่ทำขึ้นมาจากไส้ของสัตว์ แม้เสียงที่ได้จะดี แต่ก็ไม่มีความทนทานมากนัก ทั้งอุณหภูมิและความชื้นล้วนมีผลทำให้สายหมดสภาพได้

ต่อมาเมื่อความรู้ด้านวัสดุศาสตร์ได้พัฒนาขึ้นเป็นลำดับ จึงได้มีการนำ ไนลอน (Nylon) มาใช้ในการผลิตสายอูคูเลเล่ โดยเจ้าไนลอนนั้นเป็นวัสดุที่มีความทนทานกว่าไส้สัตว์มาก ไม่แพ้ความชื้น แต่จะมีความอ่อนไหวกับอุณหภูมิอยู่บ้าง (ถ้าอุณหภูมิเปลี่ยนแปลงเสียงก็จะเพี้ยนไปด้วย) โดยสายไนลอนนั้นจะมีเสียงที่แตกต่างกันออกไปในแต่ละยี่ห้อ เพราะสารประกอบที่นำมาขึ้นรูปผลิตเป็นสายขนาดต่างๆ นั้น ไม่เหมือนกัน รวมไปถึงสีและลักษณะของผิวสัมผัสที่แตกต่างกันไปอีกด้วย

สำหรับคนที่ชื่นชอบเสียงของสายไส้สัตว์ ก็มีสายไนลอนหลายยี่ห้อ ที่ออกแบบมาให้มีเสียงคล้ายคลึงกับสาย Gut อย่างเช่นสาย Aquilq หรือสาย Nyltech ของยี่ห้อ D’Addario

นอกจากสายไนลอนแล้วก็ยังมีวัสดุอย่าง ฟลูโอคาร์บอน (Fluorocarbon) ที่นิยมนำมาใช้ ซึ่งแรกเริ่มเดิมทีวัสดุชนิดนี้พัฒนาขึ้นมาเพื่อใช้ทำเอ็นตกปลา แต่เมื่อมีการนำมาใช้ก็บอูคูเลเล่ก็พบว่า สาย ฟลูโอคาร์บอนเป็นสายที่อ่อนไหวกับอุณหภูมิน้อยกว่า เสียงหวานและสว่างกว่าไนลอน เนื่องจากขนาดของเส้นผ่าศูนย์กลางที่เล็กกว่า แต่นั่นก็ต้องแลกกับเสียงเบาลงไป (เมื่อใส่ลงไปบนอูคูเลเล่ระดับเริ่มต้น)

สายสามชนิดที่ว่าคือประเภทของสายที่เป็นที่รู้จักและใช้กันอย่างกว้างขวาง (แม้สาย Gut จะมีคนรู้จักแต่ไม่ค่อยมีใครนิยมใช้แล้วก็ตาม) แต่ในบางครั้งนอกเหนือจากชนิดของสายที่กล่าวมา เราจะพบเห็นสายอูคูเลเล่ที่มีโลหะพันอยู่ด้วย ซึ่งสายเหล่านี้ เราเรียกกันว่าสาย Wound ส่วนใหญ่จะพบที่สาย G (Low) และ C และสายของบาริโทนอูคูเลเล่ ซึ่งการนำเอาโลหะมาพันนั้น นอกจากการหวังผลเรื่องของโทนเสียงแล้ว ยังเกี่ยวข้องกับเรื่อง intonation (ความถูกต้องของเสียงสูงต่ำ) ที่จะแม่นยำมากขึ้นอีกด้วย

คำถามที่เราได้รับบ่อยๆ คือคำถามเรื่องสีของสาย ว่าสีไหนดีกว่าสีไหน เราขอบอกไว้ในที่นี้เลยว่าอย่าไปดูที่สี ให้ดูที่วัสดุที่นำมาทำสายครับ สีดำอาจเป็นได้ตั้งแต่สายเอ็นคุณภาพต่ำไปจนถึงสายไนล่อนดีๆ หรือสายฟลูโอโรคอร์บอนแจ่มๆ สายขาวก็เป็นได้ตั้งแต่สายเอ็นราคาต่ำไปจนถึงสายดีๆ ไหนจะมีสายสีต่างๆ สายใสอีก มากมายก่ายกองเลยครับ ลองชมคลิ๊ปนี้เพื่อทำความเข้าใจเรื่องสายเพิ่มกันครับ 

เมื่อได้สายที่ต้องการแล้วมาดูการตั้งสายและเปลี่ยนสายอูคูเลเล่กันต่อได้เลยนะครับ หากมีคำถามเพิ่มเติมสามารถสอบถามมาได้นะครับ ยินดีแนะนำคร้าบ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *