เลือกอูคูเลเล่ ขนาดไหนดี

เรายังจำได้ เมื่อครั้งที่เริ่มสนใจอยากจะหาอูคูเลเล่สักตัวมาเล่น สมัยนั้นเมืองไทยไม่มีร้านขายอูคูเลเล่จริงจัง ที่มีขายก็ขายเป็นของประกอบร้าน จะหาคนรู้เรื่องมาคุยก็ไม่มี เพราะไม่มีใครจริงจังกับอูคูเลเล่ แต่สำหรับเพื่อนๆ ถ้าได้มาอ่านบทความนี้เพราะสนใจจะเลือกหาอูคูเลเล่มาเล่นสักตัว ผมขอบอกว่ามาถูกที่แล้วครับท่าน เพราะเราคือสถานอูคูเลเล่ครบวงจร มีทีมงานทุกคนเป็นผู้พิสมัยในอูคูเลเล่ หายใจเข้า หายใจออก เป็นอูคูเลเล่ และรักในสิ่งที่เราทำ ยินดีแนะนำคุณ

ก่อนอื่นขอแนะนำตัวว่า เราคือผู้บุกเบิกวงการอูคูเลเล่ในไทยอีกด้วย ไม่ได้มาโชว์ แต่อยากจะบอกว่าเราเริ่มจากยุคที่อูคูเลเล่ดีๆ จะหาสักตัวยังลำบาก มาจนถึงยุคอูคูเลเล่บูม เดินตลาดยังมีขาย มาสู่ยุคที่อูคูเลเล่ไม่ใช่แฟชั่น แต่คือเครื่องดนตรีชนิดหนึ่ง เป็นทางเลือกสำหรับผู้สนใจจะเล่นดนตรี ที่สามารถเล่นเป็นได้ง่ายกว่าเครื่องสายชนิดอื่นๆ และพกพาสะดวก สุ้มเสียงน่ารัก เล่นผ่อนคลายได้ดี หรือถ้าจะเอาจริงครูสอนอูคูเลเล่ของเราก็สร้างแชมป์อูคูเลเล่ระดับโลกให้เห็นมาแล้ว

เราขอแนะนำการเลือกเหมือนแนะนำญาติหรือเพื่อนสนิทเลยนะครับ ด้วยการอธิบายแบบบ้านๆ กันเองๆ  ว่าแล้วก็เริ่มกันเลย

เลือกอูคูเลเล่ขนาดไหนดี?

คำถามนี้คือด่านแรกที่ทุกคนเจอ หลายท่านคิดว่าตัวเล็กมีไว้สำหรับคนตัวเล็กหรือเด็กๆ เล่น พอโตขึ้นขยับไปใช้ตัวใหญ่ อันนี้เป็นความเชื่อที่ไม่ใช่ความจริง เพราะอันทีจริงเราเลือกขนาดเพราะความชอบ ความถนัด และเสียงที่ต้องการต่างหากครับ ทุกขนาด ทุกวัย เล่นได้ทุกไซส์ครับ

Soprano Ukulele 

หากอยากได้ look แบบอูคูเลเล่แท้ๆ ขนาดดั้งเดิม สุ้มเสียงมาตรฐาน แบบอูคูเลเล่ดั้งเดิม ขนาดที่เหมาะสมคือ soprano สามารถนำไปตีคอร์ดร้องเพลงได้เป็นอย่างดี ส่วนการเล่นบรรเลงนั้น อาจเล่นได้จำกัด เนื่องจากจะมีเฟร็ตน้อยกว่าขนาดอื่นๆ แต่ไม่ใช่บรรเลงไม่ได้นะครับ มันแค่บรรเลงเพลงที่ต้นฉบับเขาเอาขนาดอื่นมาเล่นไม่ได้

แต่ถ้าเพลงที่ศิลปินต้นฉบับเขาใช้ soprano ก็สามารถเล่นบรรเลงได้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับฝีมือผู้เล่นด้วย สำหรับไซส์นี้นับเป็นขนาดยอดนิยมของมือใหม่ที่สุด และผู้เขียนเองแม้เล่นมานานแล้ว ก็ยังใช้ soprano นี่แหละเป็นอาวุธประจำตัวเสมอมา

Soprano มีขนาด 21 นิ้วโดยประมาณ

Concert Ukulele

ขนาดนี้ทำขึ้นมาสำหรับผู้ที่จะไปเล่นคอนเสิร์ต…ไม่ใช่ ถ้าเทียบกับแซ๊กโซโฟน นี่คือขนาด Alto ซึ่งใหญ่กว่า Soprano และ เล็กกว่า Tenor แต่สำหรับอูคูเลเล่เขาเรียกขนาดนี้ว่า Concert

อูคูเลเล่ concert มีขนาดใหญ่ขึ้นมาจากขนาดมาตรฐาน (soprano) และมีคอที่ยาวขึ้น แน่นอนว่าจะสามารถเล่นโน๊ตได้เยอะขึ้นด้วย ทำให้ผู้เล่นจะเล่นเพลงได้กว้างกว่า ช่องเฟร็ตกว้างขึ้นเล็กน้อย ซึ่งสำหรับผู้เขียนไม่ค่อยรู้สึกว่าจะทำให้เล่นง่ายหรือยากกว่ากัน

สำหรับอูคูเลเล่ขนาดคอนเสิร์ตนี้ เสียงจะใหญ่ขึ้นด้วยตามขนาดของตัว แต่ยังอยู่ในระดับใสๆ อยู่ดี บางคนชอบเพราะจับเต็มมือขึ้นมาหน่อย และนี่คือขนาดที่ผู้เล่นค่อนข้างนิยม เพราะดูเหมือนจะมีคุณลักษณะ “รักพี่เสียดายน้อง” ยังมีขนาดที่เล็กอยู่บ้าง แต่ก็ใหญ่ขึ้นมาหน่อย หรือที่บ้านผมเรียกว่า ไม่เล็กไม่ใหญ่ นั่นเองครับ ส่วนการนำไปใช้ สามารถใช้ร้องเล่นก็ดี บรรเลงก็ได้

แม้ไม่ได้เสียงเจื้อยแจ้วเท่า soprano แต่ก็ไม่ดุดัน(ดุดันในที่นี้คือดุในย่านใสๆ อยู่ดี) เท่า tenor เอามาบรรเลงก็ได้โน๊ตเยอะกว่า soprano แต่ไม่มาเต็มสตรีมเหมือน tenor นี่แหละครับขนาด concert ขนาดกลางๆ ของอูคูเลเล่ ซึ่งไซส์นี้ ศิลปินอูคูเลเล่แจ๊สของไทยที่โด่งดังระดับโลกคุณ Apirak ก็ใช้ครับ

คอนเสิร์ตมีขนาด 23 นิ้ว โดยประมาณ

Tenor Ukulele

อูคูเลเล่ขนาดใหญ่สุดสำหรับการตั้งสายปกติ คอยาวที่สุด ที่เหล่าบรรดาอูคูเลเล่ฮีโร่ยุคใหม่เช่น Jake Shimabukuro, Kalei Gamiao, Aldrine Guerrero, Kyas นิยมใช้ เพราะแนวเพลงที่เล่นรัวระเร่า โซโล่กระจายต้องการพื้นที่เฟร็ทกว้างๆ จะได้เล่นไม่พลาด แค่นั้นไม่พอ ยังต้องการโน๊ตมากขึ้น เพื่อการไล่เสียงแบบสุดเสียงสังข์ ถ้าผู้เล่นอยากเป็นฮีโร่ นี่คือขนาดที่แนะนำ แต่มองอีกทาง

หากนำมาเล่นสตรัมคอร์ทร้องเพลง สุ้มเสียงที่อุ่นขึ้นมาก็ไปกันได้ดีกับเสียงร้องเหมือนกัน อันนี้ก็ขึ้นอยู่กับผู้เล่น ว่ามีรสนิยม และอยากได้เสียงแบบไหนครับ

มีหลายท่านให้ความเห็นว่า หากจะเล่นขนาดเทนเนอร์นี้ ไปเล่นกีตาร์เลยดีกว่า ความเป็นจริงคือพอเอาเทนเนอร์มาจอดข้างๆกีตาร์ จะเสมือนจักรยานเคียงข้างรถบรรทุกเลยครับ มันแทนกันไม่ได้ครับ ทั้งขนาดและเสียงที่ สำหรับเทนเนอร์ก็ยังใสๆ อยู่ ในขณะที่กีตาร์จะทุ้มกว่ามาก

เทนเนอร์มีขนาด 26 นิ้วโดยประมาณ

Baritone Ukulele

นี่คืออูคูเลเล่ขนาดที่ทำขึ้นมาเพื่อคนกีตาร์โดยสดุดี เพราะมันตั้งเสียงเหมือนกีตาร์สี่สายล่างเลย ฉะนั้นหากเล่นกีตาร์เป็น ก็สามารถเล่น baritone อูคูเลเล่ได้เลย แค่ลืมสองเส้นบนของกีตาร์ไป ส่วนคนที่เล่นอูคูเลเล่แบบตั้งสายปกติมาก่อน ก็สามารถเล่นบาริโทนได้เช่นกัน แต่คอร์ทอูคูเลเล่ที่จับ จะให้เสียงคีย์อื่นออกมาแทน ตรงนี้ต้องมีการปรับตัวนิดหน่อย

สำหรับไซส์นี้ ไม่เป็นที่นิยม ไม่ว่าจะที่ไหนในโลก และไม่ค่อยมีการนำมาขายนัก อย่างไรก็ตามเสียงของมันช่างอบอุ่นเหลือเกิน เล่นบรรเลงก็ฟังสบาย เล่นไปร้องไปก็เข้าที โดยเฉพาะหากนักร้องผู้หญิงเสียงใสๆ มาเคล้ากับ baritone เสียงใหญ่ๆ เพราะอย่าบอกใครครับ

บาริโทนมีขนาด 30 นิ้วโดยประมาณ

อูคูเลเล่ขนาดพิเศษ

Soprano-Long Neck

อูคูเลเล่ขนาดนี้คือการนำเอาบอดี้ของ soprano มาใส่คอ concert ออกมาเป็น soprano คอยาว ให้สุ้มเสียงเล็กๆ แต่เล่นได้กว้างขึ้นไม่แพ้ concert ซึ่งเดี๋ยวนี้เขามีชนิดเอาบอดี้ soprano มาต่อคอ tenor ด้วยนะครับ แต่ไม่ค่อยแพร่หลายนัก และยังมีการนำคอนเส็ปนี้ไปใช้กับบอดี้ขนาดอื่นๆ ด้วย เช่น บอดี้ concert /คอ tenor = Super Concert หรือ บอดี้ tenor/ คอ baritone = Super Tenor ก็ตามแต่จะเรียกกันไปครับ

Sopranino Ukulele

ใครว่า soprano เล็กแล้ว ต้องมาเจอกับ sopranino ที่ขนาดเล็กได้อีก สำหรับไซส์นี้ใครนิ้วใหญ่ๆ อาจจะเล่นลำบากหน่อย แต่สุ้มเสียงของมันช่างแหลมบาดใจเสียเหลือเกิน

อูคูเลเล่ 5, 6 และ 8 สาย

นี่คืออูคูเลเล่เฉพาะทาง ส่วนมากจะเป็นไซส์ tenor เขาจะมีการเบิ้ลสายให้เล่นออกมามีเสียงประสาน ที่บ้านเราไม่ค่อยนิยมเล่น แต่ที่ฮาวายจะชอบนำมาเล่นประกอบการร้องเพลงแนวฮาวาย “Mele” ให้สาวฮูล่าเต้นระบำฮาวายกัน

เมื่อทราบถึงขนาดต่างๆ ของอูคูเลเล่กันแล้ว ยังมีอีก 2  เรื่องที่ควรรู้ครับ นั่นคือ ราคาอูคูเลเล่ และ ชนิดของไม้ที่ใช้ทำอูคูเลเล่ ซึ่งสามารถตามลิ๊งค์ไปอ่านได้เลยคร้าบ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *